Reuters haber ajansı, üst düzey İranlı kaynaklara dayandırdığı haberinde ABD’nin Katar ve bazı yabancı bankalarda bulunan dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasına onay verdiğini öne sürdü. Haberde, söz konusu adımın İslamabad’da yürütülen görüşmelerde Washington’ın anlaşmaya yönelik “ciddiyet” göstergesi olarak yorumlandığı ifade edildi. Varlıkların miktarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, bazı kaynaklar yaklaşık 6 milyar dolarlık fonun serbest bırakılmasının gündemde olduğunu aktardı.
Görüşmelerde ciddiyet sinyali olarak değerlendiriliyor
İranlı kaynaklara göre varlıkların serbest bırakılması, taraflar arasında yürütülen müzakerelerde önemli bir güven adımı olarak görülüyor. Aynı kaynaklar, bu gelişmenin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş meselesiyle bağlantılı olabileceğini ve görüşmelerde kilit başlıklardan biri haline geldiğini belirtti. Ancak Washington cephesinden konuya ilişkin resmi bir doğrulama gelmedi.
6 milyar dolarlık fon iddiası
İkinci bir İranlı kaynak, serbest bırakılması beklenen varlıkların Katar’da tutulan yaklaşık 6 milyar dolarlık fonu kapsadığını öne sürdü. Söz konusu fonların, İran’ın Güney Kore’ye yaptığı petrol satışlarından elde edildiği ve 2018 yılında ABD yaptırımları sonrası dondurulduğu biliniyor. Katar’ın arabuluculuğunda 2023 yılında yapılan esir takası süreciyle fonların yeniden serbest bırakılmasının gündeme geldiği hatırlatılıyor.
Fonların geçmişi ve yaptırım süreci
İran’a ait varlıkların 2018’de ABD’nin yaptırımlarıyla Güney Kore bankalarında bloke edildiği, daha sonra Katar’a aktarıldığı biliniyor. 2023’teki ABD-İran esir takası kapsamında fonların insani amaçlarla kullanılmasına izin verileceği açıklanmıştı. Ancak Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından dönemin ABD yönetiminin fonları yeniden dondurduğu ve erişimi sınırladığı ifade edilmişti.
Müzakerelerde kritik başlıklardan biri
ABD’nin İran varlıklarına ilişkin atacağı adımların, devam eden diplomatik görüşmelerde önemli bir pazarlık unsuru olduğu değerlendiriliyor. Tarafların özellikle ekonomik yaptırımların gevşetilmesi ve bölgesel güvenlik başlıklarında uzlaşma arayışını sürdürdüğü belirtiliyor.