Resmi kurumların paylaştığı verilere göre deprem, çevre ilçelerle birlikte Aydın’ın bazı bölgelerinde de hissedildi. İlk belirlemelere göre herhangi bir olumsuz ihbar yapılmadı.

İzmir’de deprem mi oldu?

Evet, 7 Mayıs 2026 sabah saatlerinde İzmir’de deprem meydana geldi. Merkez üssünün Menderes ilçesi olduğu açıklanan sarsıntı, özellikle sabah erken saatlerde hissedildiği için birçok vatandaş tarafından net şekilde algılandı.

Deprem;

• İzmir merkez ilçelerinde
• Menderes ve çevresinde
• Aydın’ın bazı ilçelerinde

hissedildi.

İzmir’de kaç büyüklüğünde deprem oldu?

Yetkili kurumların açıkladığı verilere göre depremin büyüklüğü 3.3 (ML) olarak ölçüldü. Depremin yerin yaklaşık 8.9 kilometre derinliğinde meydana geldiği bildirildi.

Uzmanlar, bu büyüklükteki depremlerin genellikle hafif şiddette hissedildiğini belirtirken, bölgede yaşayan vatandaşların resmi açıklamaları takip etmeleri istendi.

AFAD tarafından paylaşılan bilgilere göre deprem saat 08.52’de meydana geldi. Yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde oluşan sarsıntının büyüklüğü 5,2 olarak ölçüldü.

Depremin çevre ilçelerde de hissedildiği öğrenilirken, ilk belirlemelere göre herhangi bir can ya da mal kaybına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Üşümezsoy, Simav fayının hâlâ gerilimini tam olarak boşaltmadığını belirterek, fayın tek parça kırılması halinde 6.5 büyüklüğünde bir depreme yol açma ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Bu durumun özellikle Simav, Sındırgı ve Gediz hattında yaşayanlar için önemli bir risk oluşturduğunu vurguladı.

Kütahya merkezinin coğrafi konumu nedeniyle daha düşük risk taşıdığı ifade edilirken, Emet ve Yeşildere çevresindeki sık küçük sarsıntıların “deprem fırtınası” benzetmesiyle değerlendirildiği belirtildi. Üşümezsoy’a göre, bölgede büyük depremlerden ziyade çok sayıda küçük kırılmaların yaşanması daha olası görünüyor.

Bu uyarı, Kütahya ve çevresindeki vatandaşlar ile yerel yönetimler için deprem hazırlıklarının gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Geçtiğimiz yıl 10 Ağustos ve 27 Ekim tarihlerinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depremlerin ardından bölgede detaylı incelemeler yaptıklarını belirten Sözbilir, fay hatları üzerinde yapılan stres analizlerinin sonuçlarını paylaştı. Bölgede kırılan fay parçalarında artık stres birikimi kalmadığını ifade eden Sözbilir, “Kırılan faylarda bir boşalım gerçekleşti. Bu nedenle Sındırgı’da deprem aktivitesinin sona erdiğini söyleyebiliriz” dedi.

Araştırmalar kapsamında yaklaşık 26 bin depremin kaydedildiğini aktaran Sözbilir, bu sarsıntıların Emendere Fay Zonu üzerinde birbirini tetikleyen 5 farklı fay parçasından kaynaklandığını tespit ettiklerini söyledi. Çalışmalarda ayrıca dağlık kesimde yaklaşık 20 santimetrelik bir çökme meydana geldiği ve stres boşalımının çevredeki bazı fay hatlarını etkileyebileceği ortaya kondu.

Sözbilir, bölgede gerilimin kuzeybatı ve güneydoğu yönlerinde kaydığına dikkat çekerek, “Balıkesir genelinde Gelenbe Fay hattı ve çevresinde ile Demirci ve Gördes taraflarında bir stres birikimi söz konusu” ifadelerini kullandı. Son aylarda Sındırgı’daki sarsıntıların belirgin şekilde azaldığını vurgulayan Sözbilir, artık yalnızca seyrek ve küçük ölçekli depremlerin yaşandığını belirtti.

Yapılan incelemelerde depremlerin jeotermal kaynaklı olduğunun da tespit edildiğini aktaran Sözbilir, AFAD tarafından “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edilen Sındırgı için mevcut durumda büyük bir deprem riski görmediklerini ifade etti.

Uzman açıklamaları, bölgede yaşayan vatandaşlar için önemli bir rahatlama sağlarken, çevre fay hatlarındaki olası hareketliliklere karşı ise dikkatli olunması gerektiği mesajını da içeriyor.

“Büyük depremler doğal süreçlerle oluşur”

Füzelerin oluşturduğu sarsıntıların etkisinin sınırlı olduğunu belirten Zeybek, “Bu tür patlamalar yerel ölçekte titreşimler yaratabilir ve bazı durumlarda küçük ölçekli tetikleyici etkiler oluşturabilir. Ancak bu durum füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez” dedi.

Depremlerin temel nedeninin yer kabuğundaki doğal jeolojik süreçler olduğunu vurgulayan Zeybek, en yaygın sebebin fay hatlarında meydana gelen kırılmalar olduğunu söyledi. Bunun dışında volkanik faaliyetler veya karstik bölgelerde yer altındaki boşlukların çökmesi gibi olayların da yerel sarsıntılara neden olabileceğini ifade etti.

Karadeniz’de deprem riski değerlendirmesi

Karadeniz’deki deprem riskine de değinen Zeybek, deniz tabanında 5 ila 6 büyüklüğünde deprem üretebilecek fayların bulunduğunu belirtti. Ancak bu fayların 7 büyüklüğünün üzerinde çok büyük ve yıkıcı depremler üretmesinin beklenmediğini dile getirdi.

Zeybek, Tokat’ın Niksar ilçesinde yakın zamanda meydana gelen depremin Karadeniz’deki faylarla bağlantılı olmadığını ve doğrudan Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Depremin yaklaşık 6,3 kilometre derinlikte meydana geldiğini belirten Zeybek, sığ depremlerin yüzeye yakın gerçekleştiği için etkisinin daha fazla hissedilebildiğini kaydetti.

Yapılaşma ve yer seçimi uyarısı

Türkiye’nin Alp Orojen Kuşağı üzerinde yer aldığını hatırlatan Zeybek, bu nedenle ülkede sık sık depremler yaşandığını ifade etti.

Uzmanlar, deprem riskine karşı özellikle yerleşim alanlarının seçimi ve yapılaşma konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgularken, vatandaşların da konut veya arsa alırken zemin ve yapı güvenliğini göz önünde bulundurmasının önemine dikkat çekiyor.

Deprem saat 09.21’de meydana geldi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Kandilli Rasathanesi verilerine göre deprem 9 Mart 2026 tarihinde saat 09.21’de meydana geldi.

Merkez üssü Buldan olan depremin büyüklüğü 5.1 (Mw) olarak ölçüldü. Yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen sarsıntı, yüzeye yakın olması nedeniyle geniş bir alanda hissedildi.

Deprem, Denizli merkezinin yanı sıra İzmir, Aydın, Manisa ve Uşak gibi çevre illerde de hissedildi.

İlk belirlemelere göre olumsuz ihbar yok

Yetkililerden yapılan ilk açıklamalara göre deprem sonrası can veya mal kaybına ilişkin herhangi bir olumsuz ihbarın bulunmadığı bildirildi. Ekiplerin bölgede saha tarama çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Uzmanlar, Buldan çevresindeki fay hatlarıyla bağlantılı olabilecek hareketliliğin incelendiğini belirtti.

Bölgede küçük ölçekli sarsıntılar da yaşandı

Ege Bölgesi’nde 9 Mart sabahı yalnızca Buldan depremi kaydedilmedi. Kandilli Rasathanesi verilerine göre günün erken saatlerinde farklı noktalarda küçük ölçekli sarsıntılar da meydana geldi.

• Saat 08.13’te Datça açıklarında 2.5 büyüklüğünde deprem

• Saat 02.22’de Sındırgı merkezli 2.7 büyüklüğünde deprem

Vatandaşlara artçı sarsıntı uyarısı

Yetkililer, 5.1 büyüklüğündeki depremin ardından artçı sarsıntıların yaşanabileceğini belirterek vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Vatandaşların panik yapmadan resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri, hasarlı binalardan uzak durmaları ve telefon hatlarını acil durumlar dışında meşgul etmemeleri gerektiği hatırlatıldı.

Sert kaya zemin (Güvenli salınım özelliği)

Sert ve kompakt kaya zeminler, deprem dalgalarının hızla geçmesine izin verir. Bu tür zeminlerde deprem enerjisinin büyük bölümü yüzeye ulaşmadan yayılabilir. Dalga genliği genellikle düşük kalır ve yapıların hissedeceği sarsıntı şiddeti göreceli olarak daha az olabilir.

Deprem sırasında kaya zeminler, yapıların zemine rijit şekilde bağlı hareket etmesine olanak tanır. Bu nedenle modern deprem mühendisliğinde sağlam kaya tabakaları, daha güvenli temel koşullarından biri olarak kabul edilir. Ancak bu durum, tamamen risksiz yapılaşma anlamına gelmez; bina tasarım kalitesi ve mühendislik hesapları yine kritik rol oynar.

Alüvyon zemin (Deprem dalga amplifikasyonu riski)

Alüvyon zeminler, nehir yatakları, deltalar, eski göl tabanları ve gevşek sediment tabakalarının bulunduğu alanlarda görülür. Bu zemin türünde deprem dalgaları ilerlerken hız düşer ve enerji yüzeye doğru birikerek genlik artışına neden olabilir.

Bu özellik, sarsıntının binalarda daha uzun süre ve daha şiddetli hissedilmesine yol açabilir. Alüvyon zeminlerin kalın ve gevşek yapısı, deprem dalgalarının büyütülmesi (amplifikasyon) etkisini artırabilir. Bu nedenle bu tür alanlarda standart temel sistemleri yerine mühendislik hesaplarına dayalı özel temel çözümleri uygulanması önerilir.

Zemin sıvılaşması (En kritik tehlike)

Deprem güvenliği açısından en riskli durumlardan biri zemin sıvılaşmasıdır. Özellikle yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu gevşek ve kumlu zeminlerde deprem sırasında zemin, taşıma kapasitesini kaybederek sıvı gibi davranabilir.

Sıvılaşma meydana geldiğinde binalar yapısal olarak hasar görmese bile toprağa gömülebilir veya yan yatabilir. Bu nedenle jeoteknik zemin etütlerinin ayrıntılı yapılması, suya doygun tabakaların belirlenmesi ve uygun zemin iyileştirme yöntemlerinin kullanılması deprem güvenliği açısından kritik kabul edilmektedir.

Raporda ayrıca Çiğli ve Menemen hattındaki yüksek yeraltı su seviyesinin yarattığı risk, Seferihisar ve Urla bölgelerinin ise aktif fay hatları nedeniyle tehlike oluşturduğu vurgulanıyor. Narlıdere ve Balçova’da ise yoğun yapılaşma, zemin yapısına ek risk faktörü olarak öne çıkıyor.

Uzmanlar, Buca, Gaziemir, Torbalı ve Menderes gibi ilçelerde de hem zemin koşulları hem de hızlı kentleşmenin yarattığı yapı yoğunluğu nedeniyle dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Bu ilçelerde eski binaların yenilenmesi ve kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması tavsiye ediliyor.

Deprem uzmanları, İzmir’de “korku değil, hazırlık” anlayışının benimsenmesi gerektiğini vurguluyor. Her ilçede detaylı zemin etütleri yapılması, bina dayanıklılığının test edilmesi ve afet bilincinin yaygınlaştırılması hayati önem taşıyor.

Öziçer, özellikle Karşıyaka, Çiğli, Bayraklı, Bornova, Konak, Balçova, Narlıdere ve Güzelbahçe gibi ilçelerdeki yapı stoğunun büyük bölümünün deprem yönetmeliklerine uygun olmadığını vurguladı. “Zemin yapısı ve yoğun yapılaşma nedeniyle, herhangi bir büyük depremde ciddi risklerle karşılaşabiliriz. Bu yüzden riskli binaların tespit edilip güçlendirilmesi acil bir görevdir” dedi.

Başkan, kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması, yapı denetimlerinin etkinleştirilmesi ve halkın bilinçlendirilmesinin hayati önemde olduğunu belirtti. Ayrıca, acil durum eylem planlarının güncellenmesi ve altyapı çalışmalarının tamamlanmasının can güvenliği açısından kritik olduğuna işaret etti.

Uzmanlar, İzmir’deki yapı stoğunun ve zemin koşullarının deprem riskini artırdığına dikkat çekerek, halkı hazırlıklı olmaya ve yetkilileri de önlemleri hızlandırmaya çağırıyor.

“Çocuklarımı hastaneye götürecektim ama yollar çamurla doluydu”

Görgü tanığı ve üç çocuk babası Ozan Özsoy, yaşadığı güçlükleri şöyle anlattı:

“Çocuğumu hastaneye götürecektim. Ama yollar o kadar kötüydü ki geri dönmek zorunda kaldım. Alt mahallelerde su ve çamur içinde yürümek neredeyse imkânsızdı. Kamyonetler bile güçlükle ilerliyor.”

Özsoy, eski alt geçitlerde yaşanan tehlikelere de dikkat çekti:

“Daha önce oğlum okula giderken bir servis aracı yarıya kadar suyun içinde kaldı. Arkadaşım oğlumu omzuna alarak oradan çıkardı. İnsanlar hâlâ aynı risklerle karşı karşıya.”

Yeni konutlar tamam ama teslim bekleniyor

DW Türkçe’ye göre, Antakya Atatürk Caddesi’nde TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından 4 bin 121 konut, 1.812 iş yeri ve ofisten oluşan toplam 5 bin 933 bağımsız bölüm tamamlandı. Ancak valilik kaynakları, altyapı çalışmalarının sürdüğünü ve teslimlerin yaz aylarında yapılmasının planlandığını belirtiyor. Emek–Aksaray Mahallesi’nde inşa edilen 6 bin 565 konut ve iş yerinde de henüz yaşam başlamış değil.

Tarihi Antakya’da da hayat durdu

Eski Antakya olarak bilinen tarihi bölgede, Kurtuluş Caddesi ve çevresindeki tarihi yapıların restorasyonu sürüyor. Ancak birkaç iş yeri ve otel dışında bölgede neredeyse hiçbir ticari faaliyet yok. TOKİ tarafından 12 ada içinde, 20 bin 390 metrekarelik alanda 280 dükkân yeniden inşa edilmiş olsa da, sokaklar hâlâ sessiz.

“Altyapı çalışmaları tamamlanmadan hayat normale dönemez”

Mahalle sakinlerinden Fatma Kaya, altyapı sorunlarına dikkat çekti:

“Yollar bozuk, su tahliyesi yetersiz. Yağmur yağınca çukurlar suyla doluyor, çamur içinde yürümek zor. Konutlar hazır olsa da altyapı tamamlanmadan buraya taşınmak mümkün değil.”

DW Türkçe’nin gözlemlerine göre, Hatay’da üç yıl sonra bile yaşam hâlâ geçici konutlar, çamur ve devam eden inşaatlarla sürüyor. Kent sakinleri, tam anlamıyla normalleşmenin altyapı ve toplumsal yaşamın düzelmesine bağlı olduğunu vurguluyor.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından kentsel dönüşüme olan ilginin zamanla azaldığını ifade eden Prof. Dr. Kozanoğlu, “Deprem korkusuyla insanlar bir an önce yeni binalara geçmek istedi. Ancak yaşlı nüfus ‘Doğduğum evde ölmek isterim’ düşüncesiyle kentsel dönüşümden uzaklaştı. Son 1,5 yılda kentsel dönüşüm taleplerinde yüzde 60-70 oranında azalma yaşandı” dedi.

Prof. Dr. Kozanoğlu, deprem riskinin büyük ölçüde insan kaynaklı hatalardan kaynaklandığını belirterek, yapıların yapım öncesi, yapım sırası ve yapım sonrası hatalara karşı dikkatli olması gerektiğini söyledi. “Yapım öncesinde doğru zemin ve imar planlaması, yapım sırasında doğru proje ve denetim, yapım sonrası ise doğru kullanım çok önemlidir. Binalar teslim edildikten sonra kolon veya kiriş kesmek gibi müdahaleler ciddi zafiyetler yaratıyor” dedi.

Kentsel dönüşümün teşvik edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Kozanoğlu, “120 metrekarelik riskli yapılarda oturmak yerine 90 metrekarelik güvenli toplu konutlarda yaşamayı özendirmemiz gerekiyor. Halkın bilinçlendirilmesi, sivil toplum örgütleri ve meslek odalarıyla iş birliği yapılması şart. Ayrıca binaların araçlar gibi belirli periyotlarla denetlenmesi ve yerinde incelenmesi gerekir” ifadelerini kullandı.

O günden beri Beliz, askerin kendisine verdiği montu emanet olarak, saklamakta. “Bu mont, annemi ve abimi kurtaran askerin montuydu” diyen Beliz, montu giydiğinde o anları yeniden yaşadığını, o yüzden çok cesaret edemediğini söylüyor.

Ailenin yakın arkadaşı Çilem Artan, montun verilme anını ve sonrası süreçte Beliz’in hastanede askeri bekleyişini aktarıyor; asker montu verdikten sonra yanlarına tekrar gelmediği için Beliz’in onu bulup emanetini ona teslim etmeyi uzun süre düşündüğünü belirtti.

3 yıl süren arayış sonunda, Beliz’in montu verdiği askerin Emekli Albay Raşit Çelik olduğu tespit edildi ve duygusal bir görüntülü görüşme gerçekleşti. Görüşmede Emekli Albay Çelik, “Devletimiz adına oradaydık, o mont devletimizin montu, benim değil” sözleriyle duygularını ifade etti.

Bu olay, Hatay’daki deprem sonrası yaşanan trajediyi, dayanışmayı ve küçük ama derin iz bırakan insan hikâyelerini bir kez daha hatırlatmış oldu.

Yağışlar ve yeraltı suları etkili olabilir

Uzman açıklamalarına göre, yağışların artması ya da yeraltı su seviyelerindeki değişimler, kayaçların fiziko-mekanik özelliklerini olumsuz yönde etkileyebiliyor. Yağmur veya kar yağışıyla birlikte ana kaya üzerinde oluşan ek yük, gözenek basıncını artırarak yer altındaki stres dengesini değiştirebiliyor.

Yeraltı sularının fay zonlarını beslemesi, bazı bölgelerde fay yüzeylerinin daha kaygan hale gelmesine neden olabiliyor. Yapısal anizotropi gösteren kayaçlarda ise su içeriğindeki küçük değişimlerin bile dayanım ve deformasyon özelliklerinde önemli değişikliklere yol açabildiği ifade ediliyor.

Uzmanlar, bu tür sismik hareketliliklerin büyük bir depremin kesin habercisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, ancak yapı güvenliği açısından riskli binalara yönelik önlemlerin önemini bir kez daha vurguluyor.

Şehirlerin dijital ikizleriyle risk analizi

Öğrenciler Vehbi Berke Atabey, İbrahim Utku Göker, Ali Emre Arar ve İsmail Efe Karaaslan, şehirlerin dijital ikizlerini oluşturarak riskli yapıların önceden tespit edilmesini sağladıklarını belirtti. Uydu verileriyle hazırlanan haritalar, afet anında drone sürüsüyle hızla taranarak yıkım ve hasar tespiti yapıyor.

Enkaz altında canlı tespiti ve iletişim ağı

Proje, geliştirilen sensör teknolojisiyle enkaz altında canlıları milimetrik hassasiyetle tespit edebiliyor. İletişim altyapısı çöktüğünde ise ‘Umut Köprüsü’ modülü sayesinde drone’lar birbirleriyle doğrudan bağlantı kurarak havadan Wi-Fi ağı oluşturuyor ve kesintisiz iletişim sağlıyor.

İnsansız kara aracıyla operasyon desteği

‘Hayat Hattı’ adını taşıyan insansız kara aracı, drone’ların batarya değişimini ve acil yardım paketlerini otomatik olarak taşıyabiliyor. Böylece operasyon insan müdahalesine gerek kalmadan 7/24 sürdürülebiliyor.

Vehbi Berke Atabey, afet anında insanların tahmini konumlarının belirlenmesi ve temel ihtiyaçların ulaştırılması amacıyla projenin geliştirildiğini vurguladı:

“Dronlar şehirleri hızlıca tarayarak, enkaz altındaki insanları tahmin ediyor. Gerekirse aynı bölgelerden tekrar geçerek doğrulama yapıyoruz. ‘Hayat Hattı’ sayesinde su, yiyecek ve acil malzemeler insanlara ulaştırılıyor.”

Ali Emre Arar ise projenin TEKNOFEST 2025’te ‘en yenilikçi yazılım’ ödülü kazandığını hatırlatarak, afetlerde müdahale süresini kısaltmayı hedeflediklerini söyledi.

“Bu kadar karışık fay hattına sahip başka bir ülke yok. Deprem gerçeğini kabul edip hazırlıklı olmalıyız.”

“Merdiven çökebilir, yaşam üçgenine geçin”

Deprem anında yapılması gerekenlere değinen Moriwaki, en büyük hasarın çoğu zaman merdivenlerde yaşandığını söyledi:

“2020 İzmir depreminde sadece merdiveni çöken binalar oldu. Hatay ve Maraş’ta da en fazla hasar merdivenlerdeydi. Bu nedenle merdivene yönelmek çok tehlikeli. Yaşam üçgeni oluşturmak en doğru yöntem.”

Deprem çantasında mutlaka bulunsun: Tuz ve streç film

Uzman isim, az bilinen ama kritik önem taşıyan iki malzeme konusunda dikkat çekti:

Tuz:

“Su varsa bir ay yaşarsınız ama tuzsuz vücut güç kaybeder. 2–3 günde bir bir miktar tuz almak hayati.”

Streç film:

“Kıyafetin üzerine sarıldığında ısıyı tutar, mont görevi görür. Özellikle soğuk havada dışarı çıkıldığında hayat kurtarır.”

“Bilim insanı veriye göre konuşur. Veri yoksa cümle kurmayız”

diyerek tartışmalara netlik kazandırdı.

İzmir’de deprem üretme potansiyeli artan faylar

İzmir’in kara kesiminde 17, deniz içinde ise 12–13 aktif fay bulunduğunu hatırlatan Sözbilir, bazı segmentlerde uzun süredir deprem üretilmediğini ve enerjinin biriktiğini aktardı. Özellikle Tuzla Fayı’na dikkat çekerek

“Deprem üretme zamanı yaklaşmış durumda; yaklaşık 7 büyüklüğünde bir deprem oluşturabilir”

değerlendirmesinde bulundu. Tuzla’nın dışında Seferihisar, Gülbahçe ve Bergama hattındaki fayların da sessizlik dönemini doldurduğunu belirten Sözbilir, bu bölgelerin periyodik olarak deprem üreten yapılar olduğunu ve hareket potansiyelinin yakından izlendiğini söyledi.

“Bir ilçeyi riskli ilan etmek bilimsel değildir”

İzmir’de yıllardır tartışılan “Hangi ilçe daha riskli?” sorusuna da net bir yanıt veren Sözbilir, zeminin birkaç metre ötede bile tamamen farklı davranabildiğini vurgulayarak;

“Her ilin, ilçenin, mahallenin hatta her binanın bile daha sağlam veya daha zayıf zeminleri olabilir. Bir ilçeyi toptan riskli ilan etmek bilimsel değildir”

ifadelerini kullandı. Zeminin kötü görünmesinin yapı yapılamayacağı anlamına gelmediğini hatırlatan Sözbilir, doğru mühendislik yaklaşımıyla en zayıf zeminin bile iyileştirilebileceğini ifade etti. Türkiye’de yapı yasaklarının uygulandığı tek yerin fay hattının tam üstü olduğunu, bunun dışındaki tüm bölgelerde sağlam yapı üretilebileceğine dikkat çekti.

İzmir’in deprem master planı tamamlanma aşamasında

İzmir’de yaklaşık 20 yıldır sürdürülen mikrobölgeleme çalışmaları, zemin analizleri ve bina envanteri taramalarının artık deprem master planına dönüştüğünü aktaran Sözbilir, kentte farklı senaryoların önceden hesaplanabildiğini ifade etti. Bu noktada,

“Tuzla Fayı kırılırsa nerede sıvılaşma olur, hangi yollar kapanır, hangi bölgeler etkilenir bunları bilmemiz gerekiyor. Artık bu aşamadayız”

değerlendirmesinde bulundu ve zemin haritaları, yapı stoku verileri, fay analizleri ve risk modellerinin tek bir sistemde toplandığını ve planın kısa sürede tamamlanacağını söyledi.

Balıkesir’de neden durmayan bir deprem dizisi var?

Balıkesir’de haftalardır süren sismik hareketliliğin arka planını açıklayan Sözbilir, bölgedeki tablonun tek bir depremle başlamadığını vurguladı. Önce 10 Ağustos’ta Sındırgı segmentinde 6.1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi ve bölgede 10 bini aşan artçı kaydedildi. Ardından yaklaşık 10–15 kilometre ötede, aynı fay zonu içinde yer alan başka bir segment 27 Eylül’de yeniden 6.1 büyüklüğünde kırıldı. Bu iki büyük depremin birbirini tetiklediğini belirten Sözbilir, durumu şöyle anlattı:

“Aynı hat üzerinde iki ayrı 6.1’lik deprem olunca sistem dengeden çıktı. Stres dağılımı bozuldu ve süreç deprem fırtınasına dönüştü.”

Bölgenin jeotermal akışkanların yoğun olduğu bir alan olduğuna da dikkat çekerek, akışkanlı faylarda deprem enerjisinin kolay sönümlenmediğini, bu nedenle hareketliliğin uzun sürdüğünü söyledi.

Marmara’da 1766’dan beri kırılmayan fay: Bilimsel olarak en kritik bölge

Türkiye genelinde yaklaşık 30 sismik boşluk bulunduğunu belirten Sözbilir, bunlar içinde en kritik bölgenin Marmara Denizi olduğunu vurguladı.

“Kumburgaz–Adalar segmenti 1766’dan beri kırılmadı. Bunun tersini söyleyen hiçbir bilimsel yayın yok. Bu fayın kırılması gerekiyor”

sözleriyle olası Marmara senaryosuna işaret etti. Bu depremin yalnızca İstanbul’u değil, Yalova’dan Bandırma’ya kadar geniş bir alanı etkileyeceğini ekledi.

“Faylar canlıdır; doğar, büyür, ölür ve gerekirse yeniden çalışır”

Sözbilir, bu ifadeyle fayların jeolojik olarak farklı evrelerden geçtiğini anlattı. Bir fayın önce küçük bir çatlak olarak oluştuğunu, zamanla büyüyüp olgunlaştığını ve aktif dönemlerinde büyük depremler ürettiğini söyledi. Uzun süre sessiz kalsa bile bunun tamamen “ölmüş” olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Sözbilir, bölgede stres yeterince arttığında bu eski fayların yeniden kırılabileceğini belirtti.

“Bir fay yıllarca hareketsiz kalsa bile, koşullar oluşursa yeniden deprem üretebilir”

değerlendirmesinde bulundu.

Öncelik can kaybını sıfırlamak

Deprem öncesi alınacak önlemlerin her şeyden önemli olduğunu vurgulayan Sözbilir,

“Mal kaybı yerine gelir ama insan hayatı geri gelmez”

diyerek asıl hedefin ölüm riskini ortadan kaldırmak olduğunu söyledi. Sındırgı’da ilk 6.1’lik depremden sonra hasarlı binaların boşaltılması sayesinde ikinci depremde can kaybı yaşanmamasını “en net örnek” olarak hatırlattı. Bu noktada kamuoyundaki çok sesli deprem yorumlarına da değinen Sözbilir, kimin neye göre konuştuğunu anlamanın önemli olduğunu vurguladı.

“Bilim insanı veriye göre konuşur. Biz veri yoksa cümle kurmayız”

ifadesiyle, bazı uzmanların kişisel görüşlerini bilimsel gerçek gibi sunmasını eleştirdi.

“Ben olsam konuşmam. Bilimsel dayanağı olmayan yorum toplumu yanıltır”

değerlendirmesinde bulundu.

Sözbilir, Türkiye’nin deprem gerçeğinin değişmeyeceğini ancak doğru bilgiyle, doğru mühendislikle ve zamanında alınan önlemlerle can kaybının önlenebileceğini vurgulayarak sözlerini tamamladı. Depremlerin “kaçınılmaz”, kayıpların ise “önlenebilir” olduğunu hatırlatan Sözbilir, çözümün korkuda değil, bilimsel veriye dayalı hazırlıkta olduğunu belirtti.

Büyük çoğunluğu düşük şiddetli depremler olsa da, hareketlilik korku yaratıyor. Uzmanlar, bu denli yüksek sayıdaki mikro ve küçük ölçekli depremlerin genellikle fay hatları üzerindeki stres birikiminin göstergesi olabileceğine dikkat çekti.

Son 3 ayda kaydedilen depremler ise şu şekilde:

0.0 – 1.0 büyüklüğü arasında: 959 deprem

1.0 – 2.0 büyüklüğü arasında: 12 bin 80 deprem

2.0 – 3.0 büyüklüğü arasında: 3 bin 304 deprem

3.0 – 4.0 büyüklüğü arasında: 578 deprem

4.0 – 5.0 büyüklüğü arasında: 78 deprem

6.0 – 7.0 büyüklüğü arasında ise 2 deprem meydana geldi.

Deprem, Balıkesir’in yanı sıra İzmir’in bazı ilçelerinde de hafif şekilde hissedildi. İlk verilere göre herhangi bir can veya mal kaybı yaşanmadı.

Balıkesir'de saat 21.20’de 4.9 büyüklüğünde deprem daha meydana gelmişti. İlk depremin ardından vatandaşların sokaklarda beklediği görüntülere yansıdı.

Deprem, Balıkesir’in yanı sıra İzmir’in bazı ilçelerinde de hafif şekilde hissedildi. İlk verilere göre herhangi bir can veya mal kaybı yaşanmadı.