Ancak uzmanların ve AFAD’ın özellikle dikkat çektiği nokta, diri fay haritasının tek başına deprem risk haritası olmadığı yönünde. Bir bölgenin depremden ne ölçüde etkilenebileceği; fay hattına yakınlığın yanı sıra zemin yapısı, yapılaşma yoğunluğu ve mevcut yapı stokunun dayanıklılığı gibi birçok unsurla birlikte değerlendiriliyor.

13 yıl sonra güncellendi

MTA tarafından hazırlanan Türkiye Diri Fay Haritası, 2013 yılında yayımlanan önceki çalışmanın ardından 2026 yılında kapsamlı şekilde yenilendi. Yeni haritada Türkiye’deki aktif diri fayların sayısının 485’ten 700’e yükseldiği açıklandı.

Harita, ülkedeki aktif fayların konumlarını ortaya koyarken deprem tehlikesinin belirlenmesinde önemli bilimsel kaynaklardan biri olarak kabul ediliyor. AFAD’ın hazırladığı Türkiye Deprem Tehlike Haritası ile birlikte kullanılan bu veriler, olası deprem tehlikesinin değerlendirilmesine katkı sağlıyor.

İzmir’de hangi aktif faylar bulunuyor?

İzmir, Ege Bölgesi’nin aktif tektonik yapısı nedeniyle diri fayların yoğun olarak bulunduğu illerden biri olarak öne çıkıyor. MTA’nın güncel verilerinde kent sınırları içerisinde ve yakın çevresinde İzmir Fayı, Bornova Fayı, Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı, Gülbahçe Fayı ve Gümüldür Fayı gibi önemli fay sistemleri yer alıyor.

Bu fay sistemlerinin varlığı nedeniyle bazı ilçeler deprem tehlikesi açısından bilimsel çalışmalarda daha sık değerlendirilen bölgeler arasında bulunuyor.

Fay hatlarına yakınlığıyla öne çıkan İzmir ilçeleri

MTA’nın diri fay verileri doğrultusunda aktif fay sistemlerinin bulunduğu veya yakın çevresinde yer alan ilçeler şöyle sıralanıyor:

Bornova

Bayraklı

Konak

Karşıyaka

Kemalpaşa

Gaziemir

Menderes

Seferihisar

Güzelbahçe

Urla

Karaburun

Bu ilçelerin listelenmesi, tamamının aynı düzeyde deprem riski taşıdığı anlamına gelmiyor. Bilimsel değerlendirmelerde fayın konumu kadar yerel jeolojik koşullar da büyük önem taşıyor.

Bornova ve Bayraklı’da zemin faktörü dikkat çekiyor

İzmir’de özellikle Bornova ve Bayraklı çevresi, yalnızca aktif fay sistemleri nedeniyle değil, bazı bölgelerdeki yerel zemin özellikleri nedeniyle de deprem çalışmalarında sık inceleniyor.

Uzmanlar, olası bir depremde sarsıntının etkisinin zeminin yapısına göre değişebileceğini belirtiyor. Bu nedenle aynı ilçe içerisinde dahi mahalleler arasında farklı tehlike ve etkilenme düzeyleri ortaya çıkabiliyor.

Seferihisar, Urla ve Güzelbahçe de aktif fay kuşağında

İzmir’in batı ve güneybatı aksında bulunan Seferihisar, Güzelbahçe ve Urla çevresi ise Seferihisar ve Gülbahçe fay sistemleri nedeniyle aktif tektonik hareketlerin yaşandığı bölgeler arasında gösteriliyor.

Bu bölgelerde deprem tehlikesine ilişkin değerlendirmeler yapılırken diri fayların yanı sıra denizel faylar, zemin özellikleri ve yapılaşma durumu birlikte ele alınıyor.

AFAD: Tehlike haritası ile risk haritası aynı değil

AFAD, Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nın kamuoyunda sıkça kullanılan “deprem risk haritası” ile karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor. Deprem tehlikesi, bir bölgede meydana gelebilecek yer hareketinin olasılığını ifade ederken; deprem riski ise bu tehlikenin insanlar, binalar ve altyapı üzerindeki olası sonuçlarını kapsıyor.

Bu nedenle bir ilçeden aktif fay geçmesi, o ilçedeki her yapının aynı derecede risk altında olduğu anlamına gelmez. Yapıların mühendislik özellikleri, bina yaşı, zemin durumu ve şehirleşme biçimi, deprem riskinin belirlenmesinde belirleyici unsurlar arasında yer alıyor.

İZDEDA Başkanı Haydar Özkan, 17 Ağustos’un yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda, 1999’dan bugüne Türkiye’nin yaşadığı büyük depremleri hatırlatarak deprem hazırlığı konusunda atılması gereken adımlara dikkat çekti.

“Depremi önleyemeyiz, afete dönüşmesini önleyebiliriz”

Özkan, 17 Ağustos 1999’dan sonra Türkiye’nin farklı bölgelerinde meydana gelen büyük depremlerin ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti.

12 Kasım 1999 Düzce Depremi’nde 894, 1 Mayıs 2003 Bingöl Depremi’nde 176, 2011 Van depremlerinde 644, 2020 Elazığ Depremi’nde 41 ve 30 Ekim 2020 İzmir Depremi’nde 117 kişinin yaşamını yitirdiğini hatırlatan Özkan, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde ise 53 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini vurguladı.

Özkan, bu tablonun Türkiye’nin deprem gerçeğiyle mücadelede yalnızca afet sonrasına değil, afet öncesi hazırlıklara da odaklanması gerektiğini gösterdiğini belirterek, “Depremi önleyemeyiz. Ancak depremin afete dönüşmesini önleyebiliriz” dedi.

“27 yılda toplanan kaynağın ne kadarı risk azaltmaya harcandı?”

Özkan, 17 Ağustos 1999 sonrasında kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen Özel İletişim Vergisi’nin uygulamaya konulduğunu hatırlatarak, TBMM kayıtlarına göre 1999’dan 2024 yılı sonuna kadar bu vergiden yaklaşık 142,4 milyar lira tahsil edildiğini ifade etti.

Bu kaynağın ne kadarının deprem riskinin azaltılması amacıyla kullanıldığının kamuoyu tarafından sorgulanması gerektiğini belirten Özkan, şu soruları gündeme taşıdı:

“Bu kaynağın ne kadarı deprem riskini azaltmak için kullanıldı? Riskli yapıların dönüştürülmesine, altyapının güçlendirilmesine ve yeni depremlere hazırlığa ne kadar kaynak ayrıldı? Ve en önemlisi, 27 yılda bunun vatandaşın görebileceği somut karşılığı nedir?”

“Yapılması gereken daha çok iş var”

1999 sonrasında Türkiye’de deprem yönetmeliklerinin değiştirildiğini, AFAD’ın kurulduğunu ve afet yönetim sisteminin yeniden yapılandırıldığını belirten Özkan, buna rağmen 2020 İzmir ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinin mevcut risklerin sürdüğünü gösterdiğini ifade etti.

Özkan, yalnızca yeni binaların yapılmasının yeterli olmadığını vurgulayarak mevcut riskli yapı stokunun güvenli hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

“Kentsel dönüşüm bilimsel ve şeffaf olmalı”

Kentsel dönüşümün vatandaşların mülkiyet haklarını koruyacak, ekonomik olarak ulaşılabilir, şeffaf, bilimsel ve kamu denetiminde bir modelle yürütülmesi gerektiğini belirten Özkan, deprem hazırlığının ertelenmemesi çağrısında bulundu.

Özkan mesajını şu ifadelerle tamamladı:

“17 Ağustos 1999'da hayatını kaybeden vatandaşlarımızı rahmetle anıyoruz. Unutmadık. Unutmayacağız. Ama sadece anmakla da yetinmeyeceğiz. Deprem bir gün mutlaka gelecek. Asıl soru, bizim o güne ne kadar hazır olduğumuzdur.”

Saat 11.30'da meydana gelen sarsıntının merkez üssünün Karaburun'a 16,92 kilometre uzaklıkta olduğu belirtildi. Depremin 12,37 kilometre derinlikte gerçekleştiği kaydedildi.

AFAD'ın paylaştığı ilk verilere göre, depremle ilgili herhangi bir olumsuzluk bildirilmedi. Ekiplerin bölgede olası gelişmelere karşı takibinin sürdüğü öğrenildi.

Harita 2019'dan bu yana kullanılıyor

Türkiye'de uzun yıllar kullanılan Deprem Bölgeleri Haritası, AFAD tarafından yapılan kapsamlı çalışmaların ardından yenilendi.

18 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Deprem Tehlike Haritası, 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girdi. Harita, Ulusal Deprem Araştırma Programı (UDAP) kapsamında hazırlanırken, Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından da desteklendi.

Türkiye'de üç ana fay hattı bulunuyor

MTA verilerine göre Türkiye'de deprem üretme potansiyeline sahip çok sayıda diri fay bulunuyor.

Ülke genelindeki başlıca aktif fay sistemleri şöyle sıralanıyor:

• Kuzey Anadolu Fay Hattı

• Doğu Anadolu Fay Hattı

• Batı Anadolu Fay Sistemi

MTA'nın güncel çalışmalarında yüzlerce diri fay segmenti yer alırken, bu fayların geçtiği il ve ilçeler deprem riski açısından yakından takip ediliyor.

Birinci derece deprem riski taşıyan iller

AFAD'ın değerlendirmelerine göre deprem riski en yüksek iller arasında İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Uşak, Bursa, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Çanakkale, Bolu, Karabük, Hatay, Tokat, Amasya, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Hakkari, Osmaniye, Kırıkkale ve Siirt yer alıyor. Bu iller aktif fay hatlarına yakın konumları nedeniyle yüksek deprem tehlikesi taşıyor.

İkinci ve üçüncü derece riskli bölgeler

İkinci derece deprem riski bulunan iller arasında İstanbul'un bazı bölgeleri, Tekirdağ, Kahramanmaraş, Van, Adıyaman, Şırnak, Samsun, Antalya, Erzurum, Kars, Ardahan, Batman, Elazığ, Diyarbakır, Adana, Malatya, Kütahya, Ağrı ve Çorum bulunuyor.

Üçüncü derece deprem riski taşıyan iller arasında ise Edirne, Sinop, Ordu, Giresun, Artvin, Şanlıurfa, Mardin, Kilis, Gaziantep'in bazı bölgeleri, Sivas, Kayseri, Ankara, Konya, Mersin ve Nevşehir yer alıyor.

Deprem riski en düşük iller

AFAD'ın deprem tehlike haritasına göre dördüncü ve beşinci derece deprem riski taşıyan iller ise Sinop, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kırklareli, Edirne, Ankara'nın bazı bölgeleri, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya ve Karaman olarak sıralanıyor. Uzmanlar, deprem riski düşük bölgelerde dahi yapı güvenliğinin büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, deprem yönetmeliklerine uygun yapılaşmanın hayati önemde olduğunu vurguluyor.

Mikro deprem kümeleri yakından izleniyor

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) eski öğretim üyesi Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu tür deprem kümelenmelerinin fay hattındaki gerilimin küçük kırılmalarla yeniden dağıldığını gösterdiğini ifade etti. Bektaş, söz konusu sarsıntıların tek başına büyük bir depremin habercisi olarak değerlendirilemeyeceğini ancak Orta Marmara Fayı'nın güncel davranışını anlamak açısından önemli veriler sunduğunu belirtti.

Önümüzdeki 3 ila 7 gün kritik olabilir

Prof. Dr. Bektaş, önümüzdeki 3 ila 7 gün içerisinde bölgede 4 büyüklüğünün üzerinde bir deprem meydana gelip gelmeyeceğinin bilimsel açıdan dikkatle takip edilmesi gereken önemli bir gösterge olduğunu vurguladı. Uzman isim, bu süreçte elde edilecek verilerin Marmara'daki fayın davranışını anlamaya katkı sağlayacağını ifade etti.

"Tek bir deprem senaryosuna bağlı kalınmamalı"

İstanbul depremine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bektaş, Marmara'daki deprem tehlikesinin tek bir modele indirgenemeyeceğini söyledi. Doğu Marmara ve Adalar Fayı'nın tamamen kilitli olduğu yönündeki değerlendirmelerin kesinleşmiş bir gerçek değil, bilimsel senaryolardan biri olduğunu belirten Bektaş, farklı olasılıkların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Fayın davranışı hala araştırılıyor

Bektaş, Marmara Denizi tabanındaki kalın ve suya doygun sediman tabakasının, fayın gerçek davranışını ortaya koyan GPS, InSAR ve deniz tabanı akustik ölçümlerini etkileyebileceğini dile getirdi. Tekrarlayan küçük depremlerin görülmemesinin de tek başına fayın tamamen kilitlendiği anlamına gelmeyeceğini belirten Bektaş, fayın "kilitli" mi yoksa yavaş ve sürekli hareket eden (creep) bir yapıda mı olduğunun doğru belirlenmesinin İstanbul'un deprem riski açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Bilim insanları çoklu senaryoların değerlendirilmesini istiyor

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara'da yaşanabilecek olası depremlere ilişkin tek bir büyüklük ve tek bir senaryo üzerinden değerlendirme yapılmasının doğru olmayacağını belirterek, farklı bilimsel modellerin birlikte ele alınmasının daha sağlıklı sonuçlar ortaya koyacağını ifade etti. Bu nedenle Marmara Denizi'ndeki sismik hareketliliğin önümüzdeki günlerde de yakından izlenmesi gerektiğini kaydetti.

AFAD verilerine göre sarsıntı, saat 14.06’da (TSİ) gerçekleşti ve yerin 19.87 kilometre derinliğinde oluştu.

Datça açıkları merkezli sarsıntı

Depremin merkez üssünün Akdeniz olduğu ve Muğla’nın Datça ilçesine 137.45 kilometre mesafede meydana geldiği bildirildi. İlk belirlemelere göre deprem, çevre ilçelerde de hissedildi.

Yetkililerden olası olumsuzluklara ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, bölgedeki gelişmelerin takip edildiği öğrenildi.

AFAD verileri paylaştı

AFAD'ın internet sitesinde yer alan bilgilere göre, sarsıntının merkez üssü Ege Denizi olarak belirlendi. Depremin büyüklüğü 4.3 olarak ölçülürken, yerin 6,66 kilometre derinliğinde meydana geldiği açıklandı.

İlk belirlemelere göre olumsuzluk yaşanmadı

Depremin ardından şu ana kadar herhangi bir can ya da mal kaybına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. İlgili kurumların bölgedeki gelişmeleri takip ettiği, olası ihbarların değerlendirildiği belirtildi. Yetkililer, vatandaşların resmi kurumlar tarafından yapılacak açıklamaları takip etmeleri ve doğrulanmamış bilgilere itibar etmemeleri konusunda uyarıda bulundu.

Uzman: deprem tehlikesi artmadı

NTV canlı yayınına katılan Jeofizik Mühendisi Prof. Dr. Şerif Barış, yeni tespit edilen fayların sayısındaki artışın yanlış yorumlanmaması gerektiğini belirtti. Türkiye’nin aktif bir deprem ülkesi olduğuna dikkat çeken Barış, değerlendirmesinde şu ifadeyi kullandı:

"485'ten 700'e artan fay, Türkiye'nin deprem tehlikesini arttırmadı."

Barış, vatandaşlarda oluşan endişeye de değinerek şu uyarıyı yaptı:

"Parametreleri bilmeden 'Eyvah! Yeni faylarımız oldu' gibi bir korkunun olmaması lazım."

Fayların kayma hızlarının önemine işaret eden Barış, bu hız arttıkça gerilme birikiminin ve dolayısıyla deprem tekrarlama aralığının değiştiğini ifade etti.

İstanbul depremi tartışması

Yeni haritanın İstanbul üzerindeki etkisine de değinen Barış, şehir için değişen kritik bir durum olmadığını vurguladı. Farklı modellerin çalışıldığını ancak her fayın deprem üretme kapasitesinin ayrı değerlendirildiğini belirtti.

Barış, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Haritada İstanbul için değişen bir şeyin olmadığının altını çizdi."

Ayrıca İstanbul’u çevreleyen sismik risklere dikkat çeken Barış, geçmiş depremlerin etkisini şu sözlerle anlattı:

"Silivri'de 5,8, İstanbul'da 6,2'lik deprem, senaryoları değiştirdi. Kırılması beklenen fayın belli bir bölümü kırıldı."

Deprem riski analizlerinde yeni dönem

MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, yeni haritanın tanıtımında yaptığı açıklamada, güncellenen verilerin Türkiye’nin deprem tehlike analizleri açısından stratejik bir kaynak olacağını vurguladı.

Yanık, artan enerji ihtiyacı, iklim değişikliği ve yerbilimlerinin stratejik önemine dikkat çekerek, güncel haritanın yalnızca bilimsel değil aynı zamanda ulusal güvenlik ve afet yönetimi açısından da kritik bir rol taşıdığını ifade etti.

Diri fay sayısı 700’e yükseldi

Yapılan açıklamaya göre, 2013 yılında 485 olarak kayda geçen diri fay sayısı, yeni saha çalışmaları ve akademik veriler doğrultusunda 700’e çıktı.

MTA tarafından hazırlanan sayısal veri tabanının; kritik altyapı yatırımları, deprem risk analizleri ve ulusal zarar azaltma politikaları için temel referans olacağı belirtildi.

“Bilimsel çalışmalar stratejik öneme sahip”

Yanık, kurumun yalnızca arama faaliyetleri yürüten bir yapı olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin yerbilimleri alanındaki en köklü kurumlarından biri olduğunu ifade etti.

Ayrıca MTA’nın düzenlediği Bilimsel Etkinlikler Haftası kapsamında 48 sözlü ve 20 poster sunumun gerçekleştirileceğini belirten Yanık, kurumun bilimsel üretimi kamu, akademi ve sektörle paylaşmayı sürdürdüğünü söyledi.

Yeni harita afet planlamalarında kullanılacak

Yetkililer, güncellenen diri fay haritasının özellikle şehir planlaması, yapılaşma politikaları ve afet risk azaltma çalışmalarında kullanılacağını belirtti. Yeni veri setinin, Türkiye’nin deprem gerçeğine daha güncel ve detaylı bir bakış sunması bekleniyor.

Denizli için kritik deprem uyarısı

Prof. Dr. Üşümezsoy, Pamukkale–Denizli hattında son dönemde yaşanan 5 büyüklüğündeki depremlerin aktif fay yapısına işaret ettiğini belirtti. Denizli bölgesinde bulunan fay hattının tarihsel olarak büyük kırılmalar ürettiğini ifade eden Üşümezsoy, şu değerlendirmede bulundu:

“Pamukkale ve Denizli’ye doğru giden fay hattı aktif görünüyor. Burada en az 6, hatta 6.5 büyüklüğüne doğru giden bir deprem riski var.”

“İstanbul’da büyük deprem beklemiyorum”

Üşümezsoy açıklamalarında İstanbul için de farklı bir değerlendirme yaptı. Marmara Bölgesi’nde tek parça ve büyük bir fay yapısının bulunmadığını savunan Üşümezsoy, 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem beklemediğini söyledi. Açıklamasında, “İstanbul’da büyük deprem, kafalardaki bir hayalin projesi” ifadesini kullanarak, bölgedeki fayların sınırlı büyüklükte sarsıntılar üretebileceğini dile getirdi. Üşümezsoy, Adana için de maksimum 6.2 büyüklüğünde depremler olabileceğini, büyük yıkım beklenmediğini ifade etti. Ege Bölgesi için yaptığı değerlendirmede ise özellikle Marmaris ve Bodrum çevresine dikkat çekerek, küçük ve orta ölçekli sarsıntıların görülebileceğini söyledi. Üşümezsoy’a göre Türkiye’nin birçok bölgesinde fay sistemleri parçalı yapıda olduğu için enerji tek bir noktada birikmiyor. Bu durumun büyük kırılma riskini bazı bölgelerde sınırladığı ifade edildi.

Farklı görüşler tartışma yaratıyor

Deprem uzmanlarının farklı senaryolar ortaya koyduğu Türkiye’de, Üşümezsoy’un açıklamaları kamuoyunda geniş yankı uyandırmaya devam ediyor. Uzmanlar, farklı görüşlerin bilimsel tartışmanın bir parçası olduğunu ve deprem hazırlığının her koşulda önem taşıdığını vurguluyor.

AFAD tarafından paylaşılan bilgilere göre depremin merkez üssü, Muğla'nın Datça ilçesine yaklaşık 146,5 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Depremin yerin 5,15 kilometre derinliğinde gerçekleştiği bildirildi. Sığ sayılabilecek derinlikte meydana gelen sarsıntının bazı kıyı bölgelerinde hafif şekilde hissedilmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Olumsuz bir durum bildirilmedi

İlk belirlemelere göre deprem nedeniyle herhangi bir can veya mal kaybı yaşandığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Yetkililer bölgede gelişmeleri takip ederken, AFAD ve ilgili kurumlar tarafından olası ihbarlar değerlendiriliyor.

Ege Denizi ve çevresi, aktif fay hatlarının bulunduğu bir bölgede yer alması nedeniyle sık sık küçük ve orta büyüklükte depremlerle gündeme geliyor. Uzmanlar, vatandaşların deprem konusunda hazırlıklı olması ve resmi kurumların açıklamalarını takip etmesi gerektiğini vurguluyor.

AFAD verilerine göre saat 09.00’da merkez üssü Malatya’nın Battalgazi ilçesi olan 5.6 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Depremin yerin 7.3 kilometre derinliğinde gerçekleştiği açıklandı.

“Doğu Anadolu Fayı’nın kırılmamış kesiminde oldu”

Deprem uzmanı Prof. Dr. Naci Görür, yaptığı açıklamada, depremin Doğu Andolu Fayı’nın kırlmamış kesimi üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Malatya’da 5,6 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), depremin merkez üssünün Malatya olduğunu duyurdu. Saat 10.46’da meydana gelen depremin yerin yaklaşık 10 kilometre derinliğinde gerçekleştiği belirtildi. Sarsıntı başta Elazığ, Adıyaman, Kahramanmaraş, Diyarbakır ve Şanlıurfa olmak üzere çevre birçok ilde de hissedildi. Depremin ardından vatandaşlar panikle sokaklara çıktı. Özellikle 6 Şubat depremlerinden ağır etkilenen Malatya’da yurttaşların büyük korku yaşadığı görüldü. Bazı bölgelerde kısa süreli iletişim yoğunluğu yaşanırken, vatandaşlar sosyal medya üzerinden deprem anına ilişkin görüntüler paylaştı.

AFAD’dan ilk açıklama geldi

AFAD tarafından yapılan ilk açıklamada,

“Malatya ilimizde meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki deprem sonrası an itibarıyla olumsuz bir durum bulunmamaktadır. Saha tarama çalışmaları devam etmektedir”

denildi. Kurum ayrıca vatandaşlara hasarlı yapılardan uzak durmaları ve resmi açıklamaları takip etmeleri çağrısında bulundu. Depremin ardından AFAD koordinasyonunda çok sayıda arama-kurtarma ve inceleme ekibi bölgeye yönlendirildi.

Bakan Yerlikaya: Tüm ekipler sahada

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada,

“Malatya’da meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki deprem sonrası AFAD ve ilgili kurumlarımızın tüm ekipleri saha taramalarına başlamıştır. An itibarıyla olumsuz bir durum bulunmamaktadır”

ifadelerini kullandı. Yerlikaya ayrıca depremden etkilenen vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini iletti.

Bakan Kurum’dan hasarlı bina uyarısı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da yaptığı açıklamada ekiplerin bölgede inceleme çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. Kurum, vatandaşlara hasarlı binalardan uzak durmaları çağrısında bulundu. Bakanlık ekiplerinin özellikle daha önce hasar almış yapılar üzerinde inceleme yaptığı öğrenildi.

Çevre illerde de hissedildi

Deprem yalnızca Malatya’da değil, Elazığ, Adıyaman, Kahramanmaraş, Gaziantep, Diyarbakır ve Şanlıurfa’da da hissedildi. Bazı vatandaşlar sarsıntının birkaç saniye boyunca şiddetli şekilde hissedildiğini ifade etti. Özellikle yüksek katlı binalarda yaşayan yurttaşların depremi daha yoğun hissettiği belirtildi. Sosyal medyada deprem anına ilişkin çok sayıda paylaşım yapıldı.

Uzmanlardan artçı deprem uyarısı

Deprem uzmanları bölgede artçı sarsıntıların devam edebileceği uyarısında bulundu. Vatandaşların riskli ve hasarlı yapılara girmemesi gerektiği vurgulanırken, panik yapılmadan resmi kurumların açıklamalarının takip edilmesi gerektiği belirtildi. Uzmanlar ayrıca Malatya ve çevresinin aktif fay hatları üzerinde bulunduğunu ve bölgedeki sismik hareketliliğin yakından izlendiğini ifade etti.

6 Şubat depremlerinin ardından yeni endişe

6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden ağır etkilenen Malatya’da yeni deprem vatandaşlarda travmayı yeniden tetikledi. Kentte halen çok sayıda kişinin konteyner kentlerde ve geçici barınma alanlarında yaşamını sürdürdüğü belirtiliyor. Depremin ardından bazı vatandaşların geceyi dışarıda geçirmeyi planladığı ifade edilirken, ekiplerin saha çalışmaları sürüyor. Yetkililer, şu ana kadar ciddi bir yıkım veya can kaybı bilgisinin ulaşmadığını ancak incelemelerin devam ettiğini açıkladı.

Resmi kurumların paylaştığı verilere göre deprem, çevre ilçelerle birlikte Aydın’ın bazı bölgelerinde de hissedildi. İlk belirlemelere göre herhangi bir olumsuz ihbar yapılmadı.

İzmir’de deprem mi oldu?

Evet, 7 Mayıs 2026 sabah saatlerinde İzmir’de deprem meydana geldi. Merkez üssünün Menderes ilçesi olduğu açıklanan sarsıntı, özellikle sabah erken saatlerde hissedildiği için birçok vatandaş tarafından net şekilde algılandı.

Deprem;

• İzmir merkez ilçelerinde
• Menderes ve çevresinde
• Aydın’ın bazı ilçelerinde

hissedildi.

İzmir’de kaç büyüklüğünde deprem oldu?

Yetkili kurumların açıkladığı verilere göre depremin büyüklüğü 3.3 (ML) olarak ölçüldü. Depremin yerin yaklaşık 8.9 kilometre derinliğinde meydana geldiği bildirildi.

Uzmanlar, bu büyüklükteki depremlerin genellikle hafif şiddette hissedildiğini belirtirken, bölgede yaşayan vatandaşların resmi açıklamaları takip etmeleri istendi.

AFAD tarafından paylaşılan bilgilere göre deprem saat 08.52’de meydana geldi. Yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde oluşan sarsıntının büyüklüğü 5,2 olarak ölçüldü.

Depremin çevre ilçelerde de hissedildiği öğrenilirken, ilk belirlemelere göre herhangi bir can ya da mal kaybına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Üşümezsoy, Simav fayının hâlâ gerilimini tam olarak boşaltmadığını belirterek, fayın tek parça kırılması halinde 6.5 büyüklüğünde bir depreme yol açma ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Bu durumun özellikle Simav, Sındırgı ve Gediz hattında yaşayanlar için önemli bir risk oluşturduğunu vurguladı.

Kütahya merkezinin coğrafi konumu nedeniyle daha düşük risk taşıdığı ifade edilirken, Emet ve Yeşildere çevresindeki sık küçük sarsıntıların “deprem fırtınası” benzetmesiyle değerlendirildiği belirtildi. Üşümezsoy’a göre, bölgede büyük depremlerden ziyade çok sayıda küçük kırılmaların yaşanması daha olası görünüyor.

Bu uyarı, Kütahya ve çevresindeki vatandaşlar ile yerel yönetimler için deprem hazırlıklarının gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Geçtiğimiz yıl 10 Ağustos ve 27 Ekim tarihlerinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depremlerin ardından bölgede detaylı incelemeler yaptıklarını belirten Sözbilir, fay hatları üzerinde yapılan stres analizlerinin sonuçlarını paylaştı. Bölgede kırılan fay parçalarında artık stres birikimi kalmadığını ifade eden Sözbilir, “Kırılan faylarda bir boşalım gerçekleşti. Bu nedenle Sındırgı’da deprem aktivitesinin sona erdiğini söyleyebiliriz” dedi.

Araştırmalar kapsamında yaklaşık 26 bin depremin kaydedildiğini aktaran Sözbilir, bu sarsıntıların Emendere Fay Zonu üzerinde birbirini tetikleyen 5 farklı fay parçasından kaynaklandığını tespit ettiklerini söyledi. Çalışmalarda ayrıca dağlık kesimde yaklaşık 20 santimetrelik bir çökme meydana geldiği ve stres boşalımının çevredeki bazı fay hatlarını etkileyebileceği ortaya kondu.

Sözbilir, bölgede gerilimin kuzeybatı ve güneydoğu yönlerinde kaydığına dikkat çekerek, “Balıkesir genelinde Gelenbe Fay hattı ve çevresinde ile Demirci ve Gördes taraflarında bir stres birikimi söz konusu” ifadelerini kullandı. Son aylarda Sındırgı’daki sarsıntıların belirgin şekilde azaldığını vurgulayan Sözbilir, artık yalnızca seyrek ve küçük ölçekli depremlerin yaşandığını belirtti.

Yapılan incelemelerde depremlerin jeotermal kaynaklı olduğunun da tespit edildiğini aktaran Sözbilir, AFAD tarafından “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edilen Sındırgı için mevcut durumda büyük bir deprem riski görmediklerini ifade etti.

Uzman açıklamaları, bölgede yaşayan vatandaşlar için önemli bir rahatlama sağlarken, çevre fay hatlarındaki olası hareketliliklere karşı ise dikkatli olunması gerektiği mesajını da içeriyor.

“Büyük depremler doğal süreçlerle oluşur”

Füzelerin oluşturduğu sarsıntıların etkisinin sınırlı olduğunu belirten Zeybek, “Bu tür patlamalar yerel ölçekte titreşimler yaratabilir ve bazı durumlarda küçük ölçekli tetikleyici etkiler oluşturabilir. Ancak bu durum füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez” dedi.

Depremlerin temel nedeninin yer kabuğundaki doğal jeolojik süreçler olduğunu vurgulayan Zeybek, en yaygın sebebin fay hatlarında meydana gelen kırılmalar olduğunu söyledi. Bunun dışında volkanik faaliyetler veya karstik bölgelerde yer altındaki boşlukların çökmesi gibi olayların da yerel sarsıntılara neden olabileceğini ifade etti.

Karadeniz’de deprem riski değerlendirmesi

Karadeniz’deki deprem riskine de değinen Zeybek, deniz tabanında 5 ila 6 büyüklüğünde deprem üretebilecek fayların bulunduğunu belirtti. Ancak bu fayların 7 büyüklüğünün üzerinde çok büyük ve yıkıcı depremler üretmesinin beklenmediğini dile getirdi.

Zeybek, Tokat’ın Niksar ilçesinde yakın zamanda meydana gelen depremin Karadeniz’deki faylarla bağlantılı olmadığını ve doğrudan Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Depremin yaklaşık 6,3 kilometre derinlikte meydana geldiğini belirten Zeybek, sığ depremlerin yüzeye yakın gerçekleştiği için etkisinin daha fazla hissedilebildiğini kaydetti.

Yapılaşma ve yer seçimi uyarısı

Türkiye’nin Alp Orojen Kuşağı üzerinde yer aldığını hatırlatan Zeybek, bu nedenle ülkede sık sık depremler yaşandığını ifade etti.

Uzmanlar, deprem riskine karşı özellikle yerleşim alanlarının seçimi ve yapılaşma konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgularken, vatandaşların da konut veya arsa alırken zemin ve yapı güvenliğini göz önünde bulundurmasının önemine dikkat çekiyor.

Deprem saat 09.21’de meydana geldi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Kandilli Rasathanesi verilerine göre deprem 9 Mart 2026 tarihinde saat 09.21’de meydana geldi.

Merkez üssü Buldan olan depremin büyüklüğü 5.1 (Mw) olarak ölçüldü. Yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen sarsıntı, yüzeye yakın olması nedeniyle geniş bir alanda hissedildi.

Deprem, Denizli merkezinin yanı sıra İzmir, Aydın, Manisa ve Uşak gibi çevre illerde de hissedildi.

İlk belirlemelere göre olumsuz ihbar yok

Yetkililerden yapılan ilk açıklamalara göre deprem sonrası can veya mal kaybına ilişkin herhangi bir olumsuz ihbarın bulunmadığı bildirildi. Ekiplerin bölgede saha tarama çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Uzmanlar, Buldan çevresindeki fay hatlarıyla bağlantılı olabilecek hareketliliğin incelendiğini belirtti.

Bölgede küçük ölçekli sarsıntılar da yaşandı

Ege Bölgesi’nde 9 Mart sabahı yalnızca Buldan depremi kaydedilmedi. Kandilli Rasathanesi verilerine göre günün erken saatlerinde farklı noktalarda küçük ölçekli sarsıntılar da meydana geldi.

• Saat 08.13’te Datça açıklarında 2.5 büyüklüğünde deprem

• Saat 02.22’de Sındırgı merkezli 2.7 büyüklüğünde deprem

Vatandaşlara artçı sarsıntı uyarısı

Yetkililer, 5.1 büyüklüğündeki depremin ardından artçı sarsıntıların yaşanabileceğini belirterek vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Vatandaşların panik yapmadan resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri, hasarlı binalardan uzak durmaları ve telefon hatlarını acil durumlar dışında meşgul etmemeleri gerektiği hatırlatıldı.

Sert kaya zemin (Güvenli salınım özelliği)

Sert ve kompakt kaya zeminler, deprem dalgalarının hızla geçmesine izin verir. Bu tür zeminlerde deprem enerjisinin büyük bölümü yüzeye ulaşmadan yayılabilir. Dalga genliği genellikle düşük kalır ve yapıların hissedeceği sarsıntı şiddeti göreceli olarak daha az olabilir.

Deprem sırasında kaya zeminler, yapıların zemine rijit şekilde bağlı hareket etmesine olanak tanır. Bu nedenle modern deprem mühendisliğinde sağlam kaya tabakaları, daha güvenli temel koşullarından biri olarak kabul edilir. Ancak bu durum, tamamen risksiz yapılaşma anlamına gelmez; bina tasarım kalitesi ve mühendislik hesapları yine kritik rol oynar.

Alüvyon zemin (Deprem dalga amplifikasyonu riski)

Alüvyon zeminler, nehir yatakları, deltalar, eski göl tabanları ve gevşek sediment tabakalarının bulunduğu alanlarda görülür. Bu zemin türünde deprem dalgaları ilerlerken hız düşer ve enerji yüzeye doğru birikerek genlik artışına neden olabilir.

Bu özellik, sarsıntının binalarda daha uzun süre ve daha şiddetli hissedilmesine yol açabilir. Alüvyon zeminlerin kalın ve gevşek yapısı, deprem dalgalarının büyütülmesi (amplifikasyon) etkisini artırabilir. Bu nedenle bu tür alanlarda standart temel sistemleri yerine mühendislik hesaplarına dayalı özel temel çözümleri uygulanması önerilir.

Zemin sıvılaşması (En kritik tehlike)

Deprem güvenliği açısından en riskli durumlardan biri zemin sıvılaşmasıdır. Özellikle yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu gevşek ve kumlu zeminlerde deprem sırasında zemin, taşıma kapasitesini kaybederek sıvı gibi davranabilir.

Sıvılaşma meydana geldiğinde binalar yapısal olarak hasar görmese bile toprağa gömülebilir veya yan yatabilir. Bu nedenle jeoteknik zemin etütlerinin ayrıntılı yapılması, suya doygun tabakaların belirlenmesi ve uygun zemin iyileştirme yöntemlerinin kullanılması deprem güvenliği açısından kritik kabul edilmektedir.